Arbeidsconflict en ziekte
Een arbeidsconflict tijdens ziekte maakt de situatie vaak extra ingewikkeld. Communicatie kan vastlopen, de re-integratie komt onder druk te staan en verwachtingen over contact, herstel en terugkeer naar werk lopen uiteen. Arbeidsmediation biedt een vertrouwelijke omgeving om te onderzoeken wat er speelt en welke afspraken of vervolgstappen mogelijk zijn.
MfN-registermediator
Specialisatie arbeidsmediation
Juridische achtergrond
Wanneer ziekte en een arbeidsconflict door elkaar
gaan lopen
Ziekmelding na spanningen
Er speelden al spanningen of een conflict en kort daarna volgt een ziekmelding of uitval.
Moeizaam contact tijdens ziekte
Discussie over re-integratie
Over tempo, passend werk of de invulling van afspraken ontstaat verschil van inzicht.
Uiteenlopende verwachtingen
Werkgever en werknemer kijken anders naar gemaakte afspraken en naar wat redelijk is.
De communicatie ligt stil
Het gesprek verloopt vrijwel alleen nog schriftelijk of via adviseurs.
Advies van de bedrijfsarts
De bedrijfsarts adviseert om met elkaar in gesprek te gaan, eventueel onder begeleiding.
Arbeidsconflict tijdens ziekte: wat speelt er?
Ziekte en een arbeidsconflict kunnen op verschillende manieren samenlopen. Soms waren er al spanningen vóór de ziekmelding. In andere situaties ontstaat het conflict juist tijdens de re-integratie, bijvoorbeeld over contact, verwachtingen, passend werk of gemaakte afspraken.
Ziekte en conflict kunnen elkaar daarbij beïnvloeden. Als mediator geef ik geen medisch oordeel. Mijn rol richt zich op het conflict en de relationele en communicatieve kant van de situatie.
Bij ziekte en een arbeidsconflict lopen medische, relationele en praktische vragen vaak door elkaar. Mediation richt zich op het conflict en de samenwerking.
Er waren al spanningen: over functioneren, werkdruk, samenwerking met een leidinggevende of collega, een reorganisatie of een gesprek dat verkeerd viel. Kort daarna volgt een ziekmelding of uitval. Het conflict verdwijnt daarmee niet, maar wordt vaak wel stiller. Contact wordt voorzichtiger, beide kanten wachten af en het risico bestaat dat de verhouding verder afkoelt zonder dat er iets is besproken.
De ziekmelding had aanvankelijk geen conflictueuze achtergrond, maar gaandeweg ontstaat spanning: over de frequentie van contact en bereikbaarheid, over het tempo van de re-integratie, over passend werk, over verwachtingen rond terugkeer of over de invulling van het Plan van Aanpak. Kleine irritaties stapelen zich op en de toon van de communicatie verandert.
De rol van de bedrijfsarts en re-integratie
De bedrijfsarts beoordeelt wat iemand medisch gezien aankan en adviseert werkgever en werknemer daarover.
Wanneer is mediation bij ziekte passend?
Mediation kan passend zijn wanneer er sprake is van een conflict, een vertrouwensprobleem of een communicatieve blokkade, en beide partijen bereid zijn om daarover onder begeleiding met elkaar in gesprek te gaan. Die bereidheid hoeft geen vertrouwen te betekenen: het is voldoende dat partijen willen onderzoeken of een gesprek iets kan opleveren.
Mediation is niet in elke situatie de juiste route. Wanneer vooral onduidelijkheid bestaat over de medische situatie, wanneer iemand op dit moment niet in staat is een gesprek te voeren, of wanneer er in de kern geen conflict speelt maar bijvoorbeeld een organisatorische vraag, kan een andere stap meer voor de hand liggen. In het eerste contact bespreek ik daarom altijd eerst of mediation op dit moment een logische keuze is.
Ruimte om te onderzoeken wat er nodig is
Als beëindiging tijdens ziekte ter sprake komt
Tijdens een mediation kan ook de vraag ontstaan of voortzetting van het dienstverband nog wenselijk is. Dat staat nooit vooraf vast en is geen doel van mediation. In mijn uitgebreide artikel over exit mediation bij ziekte bespreek ik de aandachtspunten wanneer partijen deze mogelijkheid zelf willen onderzoeken.
Hoe verloopt arbeidsmediation bij ziekte?
Eerste contact
Kort telefonisch overleg over de situatie, de vraag en of mediation op dit moment passend is.
Afzonderlijke voorgesprekken
Gezamenlijk gesprek
Onder begeleiding wordt besproken wat er speelt, welke belangen er zijn en waar ruimte zit.
Vervolg en eventuele afspraken
Afspraken worden vastgelegd, of partijen bepalen zelf welke vervolgstap zij willen zetten.
Bij ziekte wordt bij de opzet van de gesprekken rekening gehouden met de belastbaarheid: gesprekken kunnen korter zijn, over meer momenten worden verspreid of in een aangepaste vorm plaatsvinden. Voor de medische beoordeling van die belastbaarheid is het oordeel van de bedrijfsarts leidend.
Wat kan mediation duidelijk maken?
Mediation biedt geen garantie op een oplossing. Wat het wel kan doen, is het gesprek weer op gang brengen en zichtbaar maken wat er nodig is om verder te komen. Vaak levert dat inzicht op in:
- wat er achter het conflict speelt;
- welke verwachtingen partijen van elkaar hebben;
- wat nodig is om het gesprek voort te zetten;
- welke afspraken rond samenwerking of re-integratie mogelijk zijn;
- welke vervolgstap partijen zelf willen onderzoeken.
Onafhankelijke begeleiding
Ik ben Marcel Schroevers, MfN-registermediator met een specialisatie in arbeidsmediation. Met een achtergrond als advocaat en bestuurlijke ervaring ben ik gewend aan situaties waarin belangen, verhoudingen en formele kaders door elkaar lopen. In mediation kies ik geen kant: ik begeleid het gesprek en bewaak de zorgvuldigheid van het proces.
Arbeidsconflict, ziekte en mediation
Kan mediation plaatsvinden terwijl een werknemer ziek is?
Ja. Ziekte sluit mediation niet uit. Wanneer een arbeidsconflict of vastgelopen communicatie de re-integratie belemmert, kan mediation onderdeel zijn van het re-integratieproces. Of deelname medisch haalbaar is, is aan de bedrijfsarts.
Wie bepaalt of een werknemer belastbaar is voor mediation?
Dat is een medische vraag en daarmee een zaak voor de bedrijfsarts. Als mediator beoordeel ik niet of iemand ziek of belastbaar is. Ik kijk wel of het gesprek op een zorgvuldige manier gevoerd kan worden en pas het tempo daarop aan.
Wat is de rol van de bedrijfsarts bij mediation?
De bedrijfsarts beoordeelt de medische situatie en de belastbaarheid en kan adviseren over inzetbaarheid en re-integratie. De bedrijfsarts kan mediation adviseren wanneer de verhouding of communicatie het herstel of de re-integratie in de weg lijkt te staan. De bedrijfsarts is geen partij in de mediation.
Is mediation vertrouwelijk?
Ja. Vertrouwelijkheid is een kernafspraak en wordt bij aanvang schriftelijk vastgelegd in de mediationovereenkomst. Wat tijdens de gesprekken wordt besproken, blijft binnen de mediation, tenzij partijen samen anders afspreken.
Wie betaalt mediation bij ziekte?
In de praktijk worden de kosten vaak door de werkgever gedragen. In een enkel geval worden ze verdeeld. De afspraken hierover worden vooraf vastgelegd, zodat daarover tijdens het traject geen onduidelijkheid ontstaat.
Kan tijdens mediation ook over beëindiging van het dienstverband worden gesproken?
Dat kan, maar alleen wanneer partijen dat zelf aan de orde stellen. Beëindiging is geen doel van mediation en staat vooraf niet vast. Wanneer partijen die richting willen onderzoeken, gebeurt dat zorgvuldig en met aandacht voor de gevolgen tijdens ziekte.
Wat gebeurt er als mediation geen oplossing oplevert?
Dan wordt het traject neutraal beëindigd. Er worden geen afspraken opgelegd. Partijen bepalen zelf welke vervolgstap zij willen zetten; de vertrouwelijkheid van wat is besproken blijft in stand.