Gespreksbegeleiding in de bestuurskamer
Wanneer overleg binnen bestuur, directie of toezicht stroever verloopt, hoeft er nog geen sprake te zijn van een geëscaleerd conflict. Toch kunnen verschillen over koers, rollen of verantwoordelijkheden de samenwerking en besluitvorming steeds meer beïnvloeden.
Onafhankelijke gespreksbegeleiding biedt structuur om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken en ruimte te geven aan verschillende perspectieven, voordat posities verder verharden.
Onafhankelijke begeleiding
Bestuurlijke ervaring
Landelijk inzetbaar
Wanneer bestuurlijk overleg steeds moeilijker wordt
Belangrijke onderwerpen worden vermeden
Verschillen zijn bekend, maar worden niet meer rechtstreeks of volledig besproken.
Rollen en verwachtingen lopen uiteen
Bestuurders, directieleden of toezichthouders kijken verschillend naar verantwoordelijkheid, mandaat of positie.
Besluitvorming wordt stroever
Besluiten kosten steeds meer tijd of krijgen moeilijker voldoende draagvlak.
Vertrouwen begint af te nemen
Vragen, informatie of besluiten worden steeds sneller vanuit wantrouwen geïnterpreteerd.
Overleg wordt steeds formeler
Open uitwisseling maakt plaats voor voorzichtig formuleren, positioneren en vastleggen.
Spanning werkt door in de organisatie
Management of andere organen merken dat de samenwerking aan de top onder druk staat.
Waarom bestuurlijke gesprekken steeds lastiger kunnen worden
Een verschil over koers, rollen of besluitvorming hoeft op zichzelf geen wrijving te geven. Het wordt lastiger wanneer gedrag of besluiten steeds meer betekenis krijgen. Een kritische vraag kan bijvoorbeeld worden ervaren als wantrouwen, terwijl een zelfstandig besluit kan voelen als passeren.
Vanuit die spanning gaan betrokkenen hun positie sterker beschermen. De één gaat meer sturen of controleren, de ander verdedigt zich of neemt afstand. Daardoor kan een patroon ontstaan dat open bestuurlijk overleg steeds moeilijker maakt.
Het zichtbare verschil gaat vaak over rollen, koers of besluitvorming. De spanning zit regelmatig in wat het gedrag van de ander inmiddels is gaan betekenen.
Een bestuurlijke keuze kan worden ervaren als gebrek aan vertrouwen, erkenning of ruimte.
Betrokkenen gaan sterker letten op elkaars intenties, keuzes en positie.
Er wordt meer gestuurd, begrensd, verdedigd of afstand genomen.
De reactie van de één bevestigt steeds opnieuw het beeld of de zorg van de ander.
Gespreksbegeleiding of mediation?
Niet iedere bestuurlijke spanning vraagt om mediation. Hoe ver de verhoudingen zijn vastgelopen en welk kader nodig is, maken verschil.
Wanneer betrokkenen nog rechtstreeks met elkaar in gesprek kunnen, maar overleg stroever verloopt of belangrijke onderwerpen moeilijk bespreekbaar worden, kan gespreksbegeleiding passend zijn.
Wanneer vertrouwen verder is beschadigd, posities zijn verhard of behoefte bestaat aan een formeel en vertrouwelijk mediationkader, kan mediation passender zijn.
Wanneer is gespreksbegeleiding in de bestuurskamer passend?
Gespreksbegeleiding kan passend zijn wanneer spanning binnen bestuur, directie of toezicht begint door te werken in het overleg of de besluitvorming, maar betrokkenen nog bereid zijn rechtstreeks met elkaar in gesprek te gaan.
Juist aan de top van een organisatie kunnen formele rollen en verantwoordelijkheden het lastiger maken om vrijuit te bespreken wat er speelt. Een onafhankelijke begeleider kan structuur bieden en ervoor zorgen dat verschillende perspectieven ruimte krijgen.
Gespreksbegeleiding begint niet met een vooraf bepaalde oplossing. Betrokkenen bepalen zelf wat zij willen bespreken en welke afspraken of vervolgstappen zij willen onderzoeken.
Hoe verloopt gespreksbegeleiding?
Eerste contact
Kort telefonisch overleg over wat er speelt en of gespreksbegeleiding op dit moment passend is.
Voorbereiding
Afhankelijk van de situatie vindt vooraf een afzonderlijk voorgesprek plaats.
Gezamenlijk begeleid gesprek
Ik begeleid het gesprek, zorg voor structuur en geef beide partijen ruimte voor hun perspectief.
Afronding
Aan het einde wordt besproken wat het gesprek heeft opgeleverd en welke afspraken of vervolgstappen partijen zelf willen vastleggen.
Wat kan gespreksbegeleiding duidelijk maken?
Gespreksbegeleiding biedt geen garantie dat verschillen verdwijnen. Wat het wel kan doen, is zichtbaar maken waar het bestuurlijke overleg stokt en wat nodig is om verder te kunnen. Dat kan inzicht geven in:
- waar het bestuurlijke overleg steeds vastloopt;
- welke verwachtingen over rollen en verantwoordelijkheden uiteenlopen;
- welke belangen of zorgen onvoldoende worden uitgesproken;
- welke patronen de samenwerking en besluitvorming beïnvloeden;
- welke afspraken of vervolgstappen betrokkenen zelf willen onderzoeken.
Onafhankelijke begeleiding met bestuurlijke ervaring
Ik ben Marcel Schroevers, MfN-registermediator, voormalig advocaat ondernemingsrecht en voormalig bestuurssecretaris in een ziekenhuis. Daarnaast heb ik de Grotius-specialisatie Vennootschaps- en ondernemingsrecht gevolgd.
Daardoor ben ik vertrouwd met bestuurlijke verhoudingen waarin formele rollen, verantwoordelijkheden, governance en onderlinge samenwerking tegelijk een rol spelen.
Bij gespreksbegeleiding kies ik geen kant en neem ik geen bestuurlijke besluitvorming over. Ik zorg voor structuur en ruimte voor verschillende perspectieven. De inhoudelijke keuzes blijven bij de betrokkenen.
Gespreksbegeleiding in de bestuurskamer
Wanneer kies je voor gespreksbegeleiding in plaats van mediation?
Gespreksbegeleiding kan passend zijn wanneer er spanning is, maar betrokkenen nog rechtstreeks met elkaar in gesprek kunnen. Wanneer vertrouwen verder is beschadigd, posities zijn verhard of een formeel en vertrouwelijk mediationkader nodig is, kan mediation passender zijn.
Kan gespreksbegeleiding ook als er nog geen openlijk conflict is?
Ja. Gespreksbegeleiding kan juist worden ingezet wanneer overleg stroever wordt, onderwerpen worden vermeden of spanning begint op te lopen, zonder dat al sprake is van een geëscaleerd conflict.
Kan gespreksbegeleiding ook tussen bestuur en Raad van Toezicht?
Ja. Gespreksbegeleiding kan ook worden ingezet wanneer spanning ontstaat tussen bestuur en toezicht, bijvoorbeeld rond rollen, verwachtingen, informatievoorziening of onderlinge samenwerking.
Is gespreksbegeleiding vertrouwelijk?
Gespreksbegeleiding valt niet automatisch onder het vertrouwelijkheidskader van een MfN-mediation. Vooraf worden daarom afspraken gemaakt over vertrouwelijkheid en over wat wel en niet buiten het gesprek wordt gedeeld.
Wie neemt deel aan de gespreksbegeleiding?
Dat hangt af van waar de spanning speelt. Bij voorkeur nemen de personen deel die rechtstreeks bij de situatie betrokken zijn. Vooraf wordt besproken welke samenstelling voor het gesprek passend is.
Kunnen adviseurs bij de gespreksbegeleiding worden betrokken?
Dat kan als dit voor het gesprek passend is en de betrokkenen daarmee instemmen. Vooraf worden duidelijke afspraken gemaakt over hun rol.
Werk je voor bestuurskamertrajecten ook buiten Zeeland?
Ja. Voor gespreksbegeleiding binnen bestuur, directie en toezicht ben ik landelijk inzetbaar.