Gespreksbegeleiding in de zorg
In de zorg werken professionals intensief samen. Als gesprekken stroever verlopen, verwachtingen uiteenlopen of irritaties blijven liggen, kan dat de samenwerking merkbaar beïnvloeden zonder dat er al sprake hoeft te zijn van een echt conflict.
Onafhankelijke gespreksbegeleiding helpt om die spanning tijdig bespreekbaar te maken en ruimte te geven aan verschillende professionele perspectieven.
Onafhankelijke begeleiding
Ervaring in de zorg
Laagdrempelige aanpak
Wanneer samenwerking in de zorg begint te schuren
Feedback roept sneller spanning op
Opmerkingen over samenwerking, werkwijze of gedrag worden minder gemakkelijk ontvangen.
Wederzijds begrip neemt af
Professionals begrijpen elkaars keuzes of reacties minder vanzelfsprekend en vullen sneller voor elkaar in wat de ander bedoelt.
Belangrijke onderwerpen blijven liggen
Er is voelbare spanning, maar lastige onderwerpen worden niet echt besproken.
Rollen en verwachtingen lopen uiteen
Er ontstaat verschil van inzicht over verantwoordelijkheden, taakverdeling of wat betrokkenen van elkaar mogen verwachten.
Overleg wordt voorzichtiger
Mensen spreken minder rechtstreeks uit wat zij denken, nodig hebben of lastig vinden.
Irritaties beginnen breder door te werken
Andere collega’s, het team of de vakgroep merkt dat de samenwerking stroever verloopt.
Waarom gesprekken in de zorg steeds lastiger kunnen worden
In de zorg werken professionals vaak vanuit een sterke verantwoordelijkheid voor hun vak en voor goede zorg. Verschillen in werkwijze, communicatie of verwachtingen zijn normaal en hoeven geen probleem te worden.
Het wordt lastiger wanneer opmerkingen of gedrag steeds meer betekenis krijgen. Een kritische vraag kan bijvoorbeeld worden ervaren als twijfel aan iemands deskundigheid, terwijl terughoudendheid juist kan worden gezien als gebrek aan betrokkenheid. Daardoor wordt het gesprek voorzichtiger of juist scherper.
De spanning gaat vaak niet alleen over wat inhoudelijk wordt besproken, maar ook over hoe betrokkenen elkaars manier van communiceren en handelen zijn gaan ervaren.
Feedback kan raken aan deskundigheid, autonomie of de ruimte om het vak goed uit te oefenen.
Een vraag, opmerking of reactie wordt steeds sneller uitgelegd als wantrouwen, kritiek of onvoldoende waardering.
De één gaat meer uitleggen of overtuigen, terwijl de ander zich verdedigt of juist minder zegt.
De reactie van de één roept steeds opnieuw een vergelijkbare reactie bij de ander op.
Gespreksbegeleiding of mediation?
Niet iedere spanning in de zorg vraagt om mediation. Juist wanneer het gesprek nog mogelijk is, kan een lichtere interventie beter passen.
Wanneer professionals nog met elkaar in gesprek kunnen, maar communicatie stroever verloopt, irritaties blijven liggen of verwachtingen moeilijker bespreekbaar worden, kan gespreksbegeleiding passend zijn.
Wanneer vertrouwen duidelijk is beschadigd, posities zijn verhard of behoefte bestaat aan een formeel en vertrouwelijk mediationkader, kan mediation passender zijn.
Wanneer is gespreksbegeleiding in de zorg passend?
Gespreksbegeleiding kan passend zijn wanneer samenwerking begint te schuren, maar betrokkenen nog bereid zijn rechtstreeks met elkaar in gesprek te gaan.
Dat kan spelen tussen zorgprofessionals onderling, tussen verschillende disciplines, tussen medewerker en leidinggevende of binnen een vakgroep of andere professionele samenwerking.
Een onafhankelijke begeleider kan helpen om het gesprek te structureren en ruimte te geven aan verschillende perspectieven voordat irritaties zich verder opstapelen of standpunten verharden.
Gespreksbegeleiding begint niet met een vooraf bepaalde oplossing. Betrokkenen bepalen zelf wat zij willen bespreken en welke afspraken of vervolgstappen zij willen onderzoeken.
Hoe verloopt gespreksbegeleiding?
Eerste contact
Kort telefonisch overleg over wat er speelt en of gespreksbegeleiding op dit moment passend is.
Voorbereiding
Afhankelijk van de situatie vindt vooraf een afzonderlijk voorgesprek plaats.
Gezamenlijk begeleid gesprek
Ik begeleid het gesprek, zorg voor structuur en geef beide partijen ruimte voor hun perspectief.
Afronding
Aan het einde wordt besproken wat het gesprek heeft opgeleverd en welke afspraken of vervolgstappen partijen zelf willen vastleggen.
Wat kan gespreksbegeleiding duidelijk maken?
Gespreksbegeleiding biedt geen garantie dat verschillen verdwijnen. Wat het wel kan doen, is zichtbaar maken waar de samenwerking begint te schuren en wat betrokkenen nodig hebben om verder te kunnen. Dat kan inzicht geven in:
- waar gesprekken of overleg steeds moeilijker worden;
- welke verwachtingen of professionele perspectieven uiteenlopen;
- welke irritaties, aannames of zorgen onvoldoende worden uitgesproken;
- welke patronen de samenwerking beginnen te beïnvloeden;
- welke afspraken of vervolgstappen betrokkenen zelf willen onderzoeken.
Onafhankelijke begeleiding met ervaring in de zorg
Ik ben Marcel Schroevers, MfN-registermediator en voormalig bestuurssecretaris in een ziekenhuis. Daardoor ben ik vertrouwd met de verschillende professionele en formele verhoudingen binnen zorgorganisaties.
Ik ken de context waarin zorgprofessionals, teams, vakgroepen, medische staf, leidinggevenden en bestuurders met elkaar samenwerken en soms vanuit verschillende verantwoordelijkheden naar dezelfde situatie kijken.
Bij gespreksbegeleiding kies ik geen kant en geef ik geen oordeel over professioneel handelen of zorginhoudelijke keuzes. Ik begeleid het gesprek en zorg voor structuur, terwijl de inhoudelijke keuzes bij de betrokkenen blijven.
Gespreksbegeleiding in de zorg
Voor wie is gespreksbegeleiding in de zorg bedoeld?
Gespreksbegeleiding kan worden ingezet tussen zorgprofessionals onderling, tussen verschillende disciplines, tussen medewerker en leidinggevende of binnen andere professionele samenwerkingen in de zorg.
Moet er al sprake zijn van een conflict?
Nee. Gespreksbegeleiding is juist bedoeld voor situaties waarin spanning ontstaat of gesprekken moeilijker worden, maar de verhoudingen nog niet sterk zijn verhard.
Kan gespreksbegeleiding ook binnen een vakgroep of maatschap?
Ja. Ook binnen een vakgroep of maatschap kan gespreksbegeleiding passend zijn wanneer verwachtingen, rollen of samenwerking beginnen te schuren en betrokkenen nog met elkaar in gesprek willen.
Wat als de spanning tussen een leidinggevende en medewerker speelt?
Ook dan kan gespreksbegeleiding passend zijn, zolang het gesprek nog mogelijk is en het conflict niet sterk is verhard.
Meer over gespreksbegeleiding tussen leidinggevende en medewerker →
Is gespreksbegeleiding vertrouwelijk?
Gespreksbegeleiding valt niet automatisch onder het vertrouwelijkheidskader van een MfN-mediation. Vooraf worden daarom afspraken gemaakt over vertrouwelijkheid en over wat wel en niet buiten het gesprek wordt gedeeld.
Zijn afzonderlijke voorgesprekken altijd nodig?
Nee. Afhankelijk van de situatie kan vooraf kort afzonderlijk overleg plaatsvinden, maar dat is niet standaard noodzakelijk.
Wat als tijdens het traject blijkt dat mediation beter past?
Dan kan worden besproken of betrokkenen willen overstappen naar mediation. Dat is een afzonderlijk traject met een eigen mediationovereenkomst en vertrouwelijkheidskader.