Arbeidsmediation in de zorg
Arbeidsconflicten in de zorg ontstaan in een omgeving waarin professionals intensief samenwerken en vaak sterk van elkaar afhankelijk zijn. Verschillen over communicatie, verantwoordelijkheden of professionele keuzes kunnen daardoor snel doorwerken in de werkrelatie en de samenwerking.
Arbeidsmediation biedt een vertrouwelijk en onafhankelijk kader om te onderzoeken wat er speelt, welke belangen en zorgen een rol spelen en wat nodig is om verder te komen.
MfN-registermediator
Specialisatie arbeidsmediation
Ervaring in zorg en bestuur
Wanneer een arbeidsconflict in de zorg
de samenwerking gaat beïnvloeden
Spanning tussen zorgprofessionals
Artsen, verpleegkundigen of andere professionals lopen vast in hun onderlinge communicatie of samenwerking.
Conflict tussen medewerker en leidinggevende
Verschillen over functioneren, gedrag, verwachtingen of samenwerking krijgen steeds meer lading.
Professionele visies botsen
Verschillen over werkwijze, kwaliteit van zorg of professionele verantwoordelijkheid gaan de onderlinge verhouding beïnvloeden.
Rollen en verantwoordelijkheden schuren
Er ontstaat spanning over taakverdeling, bevoegdheden, aansturing of besluitvorming.
Ziekmelding tijdens het conflict
Verzuim en het arbeidsconflict gaan door elkaar lopen en het contact tussen betrokkenen wordt moeilijker.
De spanning werkt breder door
Collega’s, een team, vakgroep of andere samenwerkingspartners merken de gevolgen van het conflict.
Waarom arbeidsconflicten in de zorg hardnekkig kunnen worden
In de zorg werken professionals vaak intensief samen en dragen zij ieder vanuit hun eigen rol verantwoordelijkheid voor goede zorg. Een verschil over werkwijze, communicatie of verantwoordelijkheid hoeft op zichzelf geen conflict te worden.
Het wordt lastiger wanneer gedrag of beslissingen persoonlijke betekenis krijgen. Een kritische vraag kan bijvoorbeeld worden ervaren als twijfel aan iemands deskundigheid. Een beslissing van een leidinggevende kan voelen als onvoldoende vertrouwen of gebrek aan professionele ruimte.
Vanuit die spanning gaan mensen zichzelf beschermen. De één wordt feller of gaat meer sturen, de ander verdedigt zich of trekt zich terug. Daardoor kan een patroon ontstaan dat zichzelf steeds verder versterkt.
Het zichtbare conflict gaat vaak over gedrag, werkafspraken of professionele keuzes. De hardnekkigheid zit regelmatig in wat het gedrag van de ander inmiddels is gaan betekenen.
Kritiek op handelen of keuzes kan ook worden ervaren als kritiek op deskundigheid of vakmanschap.
Een vraag, beslissing of manier van communiceren wordt steeds sneller uitgelegd als wantrouwen, afwijzing of gebrek aan respect.
De één gaat harder uitleggen, sturen of controleren. De ander verdedigt zich, sluit zich af of trekt zich terug.
De reactie van de één bevestigt juist de zorg of het beeld van de ander, waardoor open overleg steeds moeilijker wordt.
Gespreksbegeleiding of mediation?
Niet iedere spanning in de zorg vraagt direct om mediation. Hoe ver de verhoudingen zijn vastgelopen en welk kader nodig is, maken verschil.
Wanneer professionals nog met elkaar in gesprek kunnen, maar communicatie stroever verloopt of belangrijke onderwerpen moeilijk bespreekbaar worden, kan gespreksbegeleiding passend zijn.
Wanneer vertrouwen is beschadigd, posities zijn verhard of behoefte bestaat aan een formeel en vertrouwelijk mediationkader, kan arbeidsmediation passender zijn.
Wanneer is arbeidsmediation in de zorg passend?
Arbeidsmediation kan passend zijn wanneer het onderlinge gesprek is vastgelopen en het conflict de werkrelatie of professionele samenwerking beïnvloedt.
In de zorg blijven betrokkenen bovendien vaak van elkaar afhankelijk. Zij werken in hetzelfde team, dezelfde vakgroep of organisatie en hebben elkaar nodig om hun professionele verantwoordelijkheid te kunnen vervullen. Dat kan het extra belangrijk maken om te onderzoeken wat er tussen hen is ontstaan.
Partijen hoeven het vooraf niet eens te zijn over wat er is gebeurd of hoe het verder moet. Wel moet er bereidheid zijn om onder begeleiding te onderzoeken wat er speelt en welke mogelijkheden er zijn.
Als mediator bepaal ik niet welke professionele, medische of organisatorische keuze juist is. De inhoudelijke keuzes blijven bij partijen.
Ruimte om te onderzoeken wat er nodig is
Mediation begint niet met een vooraf bepaalde oplossing. Betrokkenen onderzoeken wat er tussen hen speelt, welke belangen en zorgen een rol spelen en wat voor ieder van hen belangrijk is om verder te kunnen.
Dat kan gaan over samenwerking, communicatie, rollen en verantwoordelijkheden, verwachtingen, professionele ruimte of andere onderwerpen die partijen zelf willen bespreken.
Partijen bepalen ook zelf welke afspraken of vervolgstappen zij willen onderzoeken.
Als de spanning breder speelt dan tussen twee personen
Een arbeidsconflict staat in de zorg niet altijd op zichzelf. Soms raakt de spanning inmiddels een heel team, speelt zij binnen een vakgroep of maatschap, of bevinden de spanningen zich juist op bestuurlijk niveau.
Dan is het belangrijk om te kijken welke betrokkenen en welke vorm van begeleiding bij de situatie passen.
Speelt de spanning binnen een team?
Gaat het om samenwerking binnen een vakgroep, maatschap of andere professionele groep?
Speelt het conflict tussen bestuurders, directie, toezicht of op het snijvlak met de medische staf?
Hoe verloopt arbeidsmediation in de zorg?
Eerste contact
Kort telefonisch overleg over wat er speelt, wie betrokken zijn en of mediation op dit moment passend is.
Afzonderlijke voorgesprekken
Ik spreek de betrokkenen afzonderlijk. Er is ruimte voor ieders perspectief, belangen en wat nodig is om aan het gezamenlijke gesprek deel te nemen.
Gezamenlijk gesprek
Partijen onderzoeken onder begeleiding wat er speelt, wat voor hen belangrijk is en welke mogelijkheden zij willen verkennen.
Vervolg en eventuele afspraken
Partijen bepalen zelf welke afspraken of vervolgstappen zij willen maken.
Wat kan arbeidsmediation duidelijk maken?
Mediation biedt geen garantie op een oplossing. Wat het wel kan doen, is zichtbaar maken waar de werkrelatie of professionele samenwerking vastloopt en wat partijen nodig hebben om verder te kunnen. Dat kan inzicht geven in:
- wat er onder het zichtbare arbeidsconflict speelt;
- welke betekenis betrokkenen aan elkaars gedrag zijn gaan geven;
- waar professionele rollen, verwachtingen of verantwoordelijkheden botsen;
- welke patronen de samenwerking steeds opnieuw beïnvloeden;
- welke afspraken of vervolgstappen partijen zelf willen onderzoeken.
Onafhankelijke begeleiding met ervaring in de zorg
Ik ben Marcel Schroevers, MfN-registermediator met een specialisatie in arbeidsmediation. Als voormalig bestuurssecretaris in een ziekenhuis ken ik de zorg ook vanuit de praktijk. Daarnaast ben ik voormalig advocaat ondernemingsrecht en heb ik bestuurlijke ervaring.
Daardoor ben ik vertrouwd met de verschillende professionele en formele verhoudingen binnen zorgorganisaties: van medewerkers en leidinggevenden tot zorgprofessionals, vakgroepen, medische staf, directie en bestuur.
Als mediator kies ik geen kant en geef ik geen oordeel over professioneel handelen, functioneren of zorginhoudelijke keuzes. Ik begeleid het mediationproces en bewaak de zorgvuldigheid daarvan. De inhoudelijke keuzes blijven bij partijen.
Arbeidsmediation in de zorg
Voor welke arbeidsconflicten in de zorg is mediation geschikt?
Arbeidsmediation kan worden ingezet bij conflicten tussen zorgprofessionals onderling of tussen een medewerker en leidinggevende. Ook spanningen rond samenwerking, communicatie, functioneren, rollen of verantwoordelijkheden kunnen aanleiding zijn voor mediation.
Wat als het conflict ook over professionele inhoud gaat?
Professionele of zorginhoudelijke verschillen kunnen onderdeel zijn van de situatie. Als mediator bepaal ik niet welke professionele visie juist is. Binnen mediation kan wel worden onderzocht wat het verschil met de onderlinge samenwerking doet en welke onderwerpen partijen daarover zelf willen bespreken.
Kan arbeidsmediation plaatsvinden tijdens ziekte?
Ja. Ziekte sluit mediation niet uit. Wanneer een arbeidsconflict, de onderlinge relatie en eventueel de re-integratie door elkaar lopen, kan mediation onderdeel zijn van het proces. Of deelname medisch haalbaar is, wordt beoordeeld door de bedrijfsarts.
Wat als de spanning inmiddels een heel team beïnvloedt?
Dan moet worden bekeken of mediation tussen enkele direct betrokkenen voldoende is of dat een bredere aanpak beter aansluit. Bij teamconflicten kunnen meerdere relaties en patronen tegelijk een rol spelen.
Kan mediation ook binnen een vakgroep of maatschap?
Dat kan, maar de passende aanpak hangt af van wat er precies speelt en wie bij de situatie betrokken zijn. Bij spanning binnen een hele vakgroep of maatschap kan een bredere analyse of procesbegeleiding soms beter aansluiten dan mediation tussen enkele personen.
Is arbeidsmediation in de zorg vertrouwelijk?
Ja. Vooraf sluiten partijen een mediationovereenkomst waarin afspraken over vertrouwelijkheid worden vastgelegd.
Kunnen HR, advocaten of andere adviseurs worden betrokken?
Ja, in overleg. Partijen kunnen zich zelfstandig laten adviseren. Als adviseurs inhoudelijk bij de mediation worden betrokken, worden vooraf afspraken gemaakt over hun rol en de vertrouwelijkheid.
Werk je voor arbeidsmediation in de zorg ook buiten Zeeland?
Ja. Mijn basis ligt in Zeeland en Zuidwest-Nederland. Voor trajecten rond vakgroepen, medische samenwerking en bestuurlijke verhoudingen ben ik ook landelijk inzetbaar.